HMK m. 139 uyarınca ön inceleme duruşmasına davetiyede bulunması gereken ihtarlardan biri olan 'gelmeyen tarafın yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemeyeceği' hükmünün amacı ve hukuki niteliği nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #37192

Bu ihtarın temel amacı, ön inceleme oturumunun etkinliğini sağlamak ve tarafları duruşmaya katılmaya teşvik etmektir. HMK m. 139 gerekçesinde belirtildiği gibi, tarafların bu önemli aşamaya hazırlıklı gelmeleri ve yargılamayı sürüncemede bırakmalarını önlemek hedeflenmiştir. Hukuki niteliği itibarıyla bu, usuli bir müeyyidedir. Usulüne uygun davetiyeye rağmen duruşmaya katılmayan taraf, yokluğunda yapılan usuli işlemlere (örneğin, karşı tarafın iddiasını genişletmesi gibi HMK m. 141'de belirtilen durumlara) sonradan itiraz etme hakkını kaybeder. Bu durum, hukuki dinlenilme hakkının (HMK m.27) ihlali anlamına gelmez, zira taraf usulüne uygun davet edilerek kendini savunma ve duruşmaya katılma imkanına sahip olmuştur.