Bir davada, davalının yokluğunda yapılan ön inceleme duruşmasında, davacı, iddiasını genişletmiştir. Davalıya gönderilen davetiyede, HMK m.139'da belirtilen 'diğer tarafın, onun muvafakati olmadan iddia ve savunmasını genişletebileceği' ihtarı bulunmamaktadır. Bu durumda, iddianın genişletilmesi usule uygun mudur?

Hayır, usule uygun değildir. HMK m.141, kural olarak iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağının ön incelemenin tamamlanmasıyla başladığını, ancak karşı tarafın 'açık muvafakati' ile bunun mümkün olabileceğini düzenler. HMK m.139 ise, ön inceleme duruşmasına gelmeyen tarafın, gelen tarafın iddia ve savunmasını genişletmesine 'muvafakat etmiş sayılacağı' şeklinde bir karine öngörür. Ancak bu ağır sonucun (zımni muvafakatin) doğabilmesi için, bu durumun davetiyede açıkça 'ihtar' edilmiş olması şarttır. Eğer davetiyede bu ihtar yoksa, gelmeyen tarafın yokluğunda iddianın genişletilmesine muvafakat ettiği varsayılamaz. Bu durumda, davacının iddiasını genişletmesi, yasağın ihlali anlamına gelir ve mahkemenin bu genişletmeyi dikkate almaması gerekir. Aksi takdirde, davalının savunma hakkı ve hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilmiş olur.