TCK m.184/5'teki etkin pişmanlık hükmü, sadece ruhsatsız veya ruhsata aykırı 'bina yapan veya yaptıran' kişiye mi uygulanır, yoksa aynı maddenin 2. fıkrasındaki suçu (şantiyeye altyapı hizmetine müsaade etme) işleyen kamu görevlisi de bu hükümden yararlanabilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #36824

TCK m.184/5'in lafzına göre, bu hüküm her iki fıkradaki suçun faili için de geçerlidir. Madde, '...BİR VE İKİNCİ FIKRA hükümleri gereğince kamu davası açılmaz, açılmış olan kamu davası düşer...' demektedir. Ancak bu durum, pratikte bir uygulama zorluğu ve teorik bir tartışma yaratmaktadır. Birinci fıkradaki fail (yapan/yaptıran), binayı imara uygun hale getirme imkanına sahiptir. Ancak ikinci fıkradaki fail (müsaade eden kamu görevlisi), binayı uygun hale getirme fiilini bizzat gerçekleştiremez. Hukuki yorum şöyledir: Eğer birinci fıkradaki fail (inşaatı yapan) binayı ruhsata uygun hale getirirse, bu durumun olumlu sonuçlarından, onun eylemine bağlı olarak suç işlemiş olan ikinci fıkradaki fail (izin veren kamu görevlisi) de yararlanır. Yani, hukuka aykırılık ortadan kalktığında, bu duruma bağlı olarak suç işlemiş olan diğer kişilerin de cezai sorumluluğu düşer. Bu, suçun 'şahsilik' ilkesine bir istisna gibi görünse de, fiilin hukuka uygun hale gelmesinin, o fiile bağlı tüm suç isnatlarını ortadan kaldırması mantığına dayanır.