HMK m. 46'da düzenlenen, hakimin hukuki sorumluluğuna ilişkin dava, doğrudan hakimin şahsına mı, yoksa başka bir kuruma mı açılır? Bu davanın hasmının kim olduğu, davanın reddi halinde hakime tazminat ödenmemesi kuralını nasıl etkiler?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #36750

HMK m. 47'ye göre, bu dava doğrudan hakimin şahsına değil, 'Devlet aleyhine' açılır. Bu, Devletin, memurunun eyleminden dolayı birincil derecede sorumlu tutulduğu bir 'rücu' sistemidir. Devlet, davacıya tazminat ödemek zorunda kalırsa, daha sonra kusurlu olan hakime rücu edebilir (HMK m.48). Davanın hasmının Devlet olması, davanın reddi halinde hakime tazminat ödenmemesi kuralını doğrudan etkiler. HMK m.49 gerekçesinde de belirtildiği gibi, dava Devlet aleyhine açıldığı için hakim bu davanın tarafı değil, 'üçüncü kişi' konumundadır. Bir davada, davanın tarafı olmayan bir kişi lehine tazminata hükmedilmesi usulen mümkün değildir. Bu nedenle, davanın reddi halinde hakimin uğradığı zarar için, kendisinin davacıya karşı ayrı bir tazminat davası açması gerekir.