Bir davada davalı, davacının iddia ettiği hususun ispatı için zorunlu olan bir belgenin üçüncü bir kişi olan bir şirkette bulunduğunu, ancak şirketin belgeyi vermediğini iddia etmiştir. HMK m.221 uyarınca mahkemenin bu durumda şirkete karşı kullanabileceği yaptırımlar nelerdir?

Mahkemenin şirkete karşı kullanabileceği yaptırımlar, tanıklara ilişkin hükümler çerçevesinde belirlenir. HMK m.221/3, 'Belgeyi ibraz veya bu konuda tanıklık yapmak zorunda olanlar hakkında, tanıklara ilişkin hükümler uygulanır.' demektedir. Bu kapsamda mahkeme şu yollara başvurabilir: 1) Öncelikle, şirkete belgeyi ibraz etmesi için bir müzekkere yazar. Şirket, belgeyi ibraz etmez ve geçerli bir sebep de göstermezse; 2) Mahkeme, ilgili şirket yetkilisini bu konuda 'tanık' olarak dinlemek üzere davet edebilir (HMK m.221/2). 3) Bu tanık, geçerli bir neden olmaksızın tanıklık yapmaktan (belgenin akıbeti hakkında bilgi vermekten) kaçınırsa, mahkeme HMK m.253 uyarınca o kişi hakkında 'disiplin para cezasına' hükmedebilir ve bu giderlere neden olduysa bu giderleri de ödemesine karar verebilir. Ayrıca, gerçeğe aykırı beyanda bulunursa yalan tanıklık suçu (TCK m.272) gündeme gelebilir.