Bir davanın reddi halinde davacıya HMK m.49 uyarınca disiplin para cezası verilebilmesi için, davanın 'esastan' reddedilmesi ne anlama gelmektedir? Davanın usulden reddi halinde bu ceza verilebilir mi?

Davanın 'esastan' reddedilmesi, mahkemenin davanın esasına girerek, yani delilleri toplayıp iddia ve savunmaları değerlendirerek, davacının ileri sürdüğü hakka sahip olmadığı sonucuna varmasıdır. HMK m.49'un lafzı çok açıktır: 'Dava esastan reddedilirse...' Bu ifade, cezanın verilebilmesi için davanın esastan reddedilmesini bir ön şart olarak koşmaktadır. Dolayısıyla, davanın usulden reddi (görevsizlik, yetkisizlik, dava şartı yokluğu, davanın açılmamış sayılması gibi nedenlerle) halinde, HMK m.49'daki disiplin para cezası uygulanamaz. Çünkü mahkeme, davanın esasına girmemiş, sadece yargılamaya devam edilmesini engelleyen usuli bir eksiklik nedeniyle davayı sonlandırmıştır.