Ön inceleme duruşması yapmaksızın, dosya üzerinden 'görevsizlik' kararı verilebilmesi için hangi temel usuli şartın mutlaka yerine getirilmesi gerekir? Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2017/966 E. sayılı kararının bu konudaki net tavrını açıklayınız.

Ön inceleme duruşması yapmaksızın dosya üzerinden görevsizlik kararı verilebilmesi için mutlaka yerine getirilmesi gereken temel usuli şart, 'dilekçeler teatisinin (karşılıklı verilmesinin) tamamlanmış olması'dır. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2017/966 E. sayılı kararında bu konu çok net bir şekilde ifade edilmiştir. HMK m.138, hakime dosya üzerinden karar verme yetkisi tanır, ancak bu yetki, dilekçelerin karşılıklı verilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Dava dilekçesinin davalıya tebliğ edilip, yasal cevap süresinin beklenmesi ve diğer dilekçe aşamalarının (cevaba cevap, ikinci cevap) tamamlanması gerekir. Bu aşama tamamlanmadan, davalının savunma hakkı ve hukuki dinlenilme hakkı (Anayasa m.36, HMK m.27) tanınmadan görevsizlik kararı verilmesi, adil yargılanma hakkının ihlalidir ve mutlak bir bozma sebebidir. Kararda bu durum, 'davalının hukuki dinlenilme hakkına aykırı davranılması' olarak nitelendirilmiştir.