CMK m.151'de düzenlenen, müdafiin görevini yerine getirmemesi halinde mahkemenin 'derhal başka bir müdafi görevlendirmesi için gerekli işlemi yapması' hükmü, mahkemeye bir takdir yetkisi tanır mı, yoksa emredici bir kural mıdır? Bu kurala uyulmamasının sonucu nedir?

Bu hüküm, mahkemeye bir takdir yetkisi tanımaz; emredici bir kuraldır. Maddenin lafzındaki 'derhal... gerekli işlemi yapar' ifadesi, bu yükümlülüğün mahkeme için bir zorunluluk olduğunu göstermektedir. Özellikle zorunlu müdafilik hallerinde (örn: alt sınırı 5 yıldan fazla ceza gerektiren suçlar, SSÇ, sağır-dilsiz sanık), mahkemenin müdafi olmadan yargılamaya devam etmesi mümkün değildir. Bu kurala uyulmaması, yani görevini ihmal eden müdafiin yerine yenisi atanmadan veya duruşma ertelenmeden yargılamaya devam edilip hüküm kurulması, CMK m.289/1-e ('Duruşmada kanunen mutlaka hazır bulunması gerekenlerin yokluğunda duruşma yapılması') kapsamında mutlak bir hukuka aykırılık ve bozma nedenidir. Bu, sanığın savunma hakkının (Anayasa m.36, AİHS m.6) özünün ihlali anlamına gelir.