Bir davada, dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşaması tamamlanmadan mahkeme, dosya üzerinden görevsizlik kararı vermiştir. Bu usuli işlem, HMK m. 137, 138 ve 139 bağlamında hukuka uygun mudur? Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2016/144 E. sayılı kararı ışığında değerlendiriniz.

Bu usuli işlem hukuka aykırıdır. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2016/144 E. sayılı kararında da vurgulandığı üzere, mahkemenin görevli olması bir dava şartı (HMK m.114/1-c) olsa ve mahkeme dosya üzerinden karar verebilse de (HMK m.138), bu yetkisini ancak dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşaması tamamlandıktan sonra kullanabilir. HMK m.137/1, ön incelemenin 'dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra' yapılacağını açıkça emreder. Dilekçeler teatisi tamamlanmadan, davalıya savunma hakkı (cevap dilekçesi verme hakkı) tanınmadan karar verilmesi, HMK m.27'de düzenlenen hukuki dinlenilme hakkının ve adil yargılanma hakkının ihlalidir. Ayrıca, davacı cevaba cevap dilekçesiyle iddiasını değiştirerek başlangıçta görevsiz olan mahkemeyi görevli hale getirme imkanına sahip olabileceğinden, bu aşamanın tamamlanması zorunludur. Dolayısıyla, mahkemenin işlemi usul ve yasaya aykırıdır ve bozma sebebidir.