HMK m. 49 gerekçesinde, davanın reddi hâlinde hâkim lehine tazminata hükmedilmesi esasına neden yer verilmediği açıklanmıştır. Bu gerekçeyi ve hakimin, haksız dava nedeniyle uğradığı zararı tazmin etmek için başvurabileceği hukuki yolu izah ediniz.

HMK m. 49 gerekçesine göre, davanın reddi halinde hakim lehine tazminata hükmedilmemesinin temel sebebi, davanın doğrudan hakime karşı değil, Devlet aleyhine açılmasıdır. Bu davada hakim, davanın tarafı değil, 'üçüncü kişi' konumundadır. Usul hukuku prensipleri gereği, davanın tarafı olmayan bir kişi lehine aynı davada tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiştir. Ancak bu durum, hakimin uğradığı zararın tazminsiz kalacağı anlamına gelmez. Gerekçede açıkça belirtildiği üzere, 'Şüphesiz, hâkim, haksız dava nedeniyle uğramış olduğu maddî veya manevi zarar nedeniyle, davacıya ayrı bir tazminat davası açabilecektir.' Bu, hakimin, genel hükümlere (Türk Borçlar Kanunu m. 49 vd. - haksız fiil) dayanarak, kendisine karşı haksız yere sorumluluk davası açan kişiye karşı, görevli ve yetkili mahkemede yeni bir maddi ve manevi tazminat davası açma hakkının saklı olduğu anlamına gelir.