5403 sayılı Kanun kapsamında, 'mutlak tarım arazisi', 'özel ürün arazisi', 'dikili tarım arazisi' ve 'marjinal tarım arazisi' arasındaki hiyerarşik ilişki ve koruma düzeyleri nasıldır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #35206

5403 sayılı Kanun, tarım arazilerini koruma düzeyleri ve ekonomik önemlerine göre hiyerarşik bir şekilde sınıflandırır. En yüksek koruma 'mutlak tarım arazileri'ne aittir; bunlar toprak ve topografik özellikleri en verimli olan, ülkesel öneme sahip arazilerdir. İkinci sırada, her ürünün yetişmediği ancak yöreye özel ve değerli ürünlerin yetiştirildiği 'özel ürün arazileri' gelir. Üçüncü olarak, üzerinde çok yıllık ağaç, ağaççık gibi bitkilerin tarımının yapıldığı 'dikili tarım arazileri' yer alır. En düşük koruma düzeyine sahip olan ise bu üç kategori dışında kalan, toprak ve topografik sınırlamaları nedeniyle sadece geleneksel tarımın yapılabildiği 'marjinal tarım arazileri'dir. Kanunun 13. maddesi, bu hiyerarşiyi yansıtır. Mutlak, özel ürün, dikili ve sulu tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı çok sıkı istisnalara bağlanmışken, bunlar dışında kalan marjinal tarım arazilerinin tarım dışı kullanıma tahsisi daha kolay şartlarda valilik izniyle mümkündür.