1 Temmuz 2024 tarihine kadar geçerli olan ve konut kiralarında artış oranını %25 ile sınırlayan geçici kanun hükmü, beş yılını doldurmuş konutlar için açılacak kira tespit davalarında (TBK m. 344/3) hakimin belirleyeceği kira bedelini doğrudan sınırlar mı?

Hayır, doğrudan sınırlamaz. %25'lik kira artış sınırı, TBK m. 344/1 kapsamında taraflar arasındaki 'anlaşmalara' ilişkin bir üst sınırdır. Yani kiraya veren ve kiracı, kira artışı konusunda anlaştıklarında en fazla %25 artış yapabilirler. Beş yılını doldurmuş konutlar için TBK m. 344/3 uyarınca açılan kira tespit davasında ise hakim, kanunda sayılan dört kritere (TÜFE, kiralananın durumu, emsal bedeller, hakkaniyet) göre bir belirleme yapar ve bu belirlemede %25 oranıyla bağlı değildir. Ancak, Yargıtay içtihatları ve doktrindeki hakim görüşe göre, hakim, 'hakkaniyet' kriterini değerlendirirken ülkenin içinde bulunduğu ekonomik koşulları ve kanun koyucunun iradesini de dikkate alacağından, %25'lik sınır, emsal bedeller üzerinden yapılacak 'hakkaniyet indirimi'nde dolaylı bir etken olarak göz önünde bulundurulabilir. Fakat bu, hakimin %25'ten fazla bir artışa karar veremeyeceği anlamına gelmez.