5403 sayılı Kanun m. 8/K'ya göre Bakanlığın işlenmeyen tarım arazilerini kiraya vermesi durumunda, bu kiralama işlemi sonunda kiracı, arazi üzerinde bir 'hapis hakkı' veya 'zilyetlikten doğan' başka bir hak iddia ederek araziyi boşaltmaktan kaçınabilir mi?

Hayır, kaçınamaz. Kanun, bu kiralamayı 'sezonluk olarak' diyerek nitelendirmiş ve geçici bir kullanım hakkı verdiğini açıkça belirtmiştir. Bu, Medeni Hukuk anlamında standart bir kira sözleşmesinden farklı, kendine özgü bir 'idari kiralama' işlemidir. Kiracının hakları, bu idari işlemin sınırları ile belirlenir. Kiracı, kiralama süresi sonunda araziyi boşaltmak zorundadır. Kiracının, araziye yaptığı masraflar nedeniyle 'hapis hakkı' (TMK m. 950) veya Medeni Kanun'un zilyetliğe ilişkin diğer koruyucu hükümlerini (TMK m. 981 vd.) arazi malikine veya Bakanlığa karşı ileri sürmesi mümkün değildir. Çünkü bu kiralama, özel hukuk iradelerinden değil, kamu gücüne dayanan bir kanun hükmünden kaynaklanmaktadır. Kiracının, yaptığı zorunlu ve faydalı masraflar için bir talep hakkı olup olmadığı ise, genel hükümler (vekaletsiz iş görme, sebepsiz zenginleşme) çerçevesinde ayrıca tartışılabilecek bir konudur, ancak bu durum araziyi elinde tutma hakkı vermez.