5237 sayılı TCK'nın 54. maddesinde düzenlenen eşya müsaderesi, 765 sayılı mülga TCK'nın 36. maddesindeki düzenlemeye göre, 'hakkaniyet' denetimi açısından nasıl bir yenilik getirmiştir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #34878

TCK m. 54/3'te yer alan hakkaniyet denetimi, 5237 sayılı TCK'nın getirdiği en önemli yeniliklerden biridir. Mülga 765 sayılı TCK m. 36'da, suçta kullanılan eşyanın müsaderesi için böyle bir orantılılık veya hakkaniyet denetimi öngörülmemişti. Kural olarak, suçta kullanılan eşya, değeri ne olursa olsun müsadere edilirdi. Bu durum, bazen çok küçük bir suç için çok değerli bir eşyanın (örneğin, kaçak bir sigara paketini taşımak için kullanılan bir tırın) müsadere edilmesi gibi orantısız ve hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurabiliyordu. 5237 sayılı TCK m. 54/3 ise, hakime, 'suçta kullanılan eşyanın müsaderesinin, işlenen suça nazaran daha ağır sonuçlar doğuracağının ve hakkaniyete aykırı olacağının anlaşılması halinde' müsadereye hükmetmeme takdir yetkisi tanımıştır. Bu, Anayasa'daki 'ölçülülük' ilkesinin ceza hukukuna yansıtılmasıdır ve hakime, somut olayın özelliklerine göre adil bir karar verme imkanı sağlamaktadır.