Kira tespit davasında, kiracı, kira bedelinin emsal değerlerin üzerinde kaldığını iddia ederek bedelin indirilmesini talep edebilir mi? Bu davanın hukuki dayanağı nedir?

Evet, edebilir. Kira tespit davası açma hakkı sadece kiraya verene ait değildir; TBK m. 344/3'ün lafzı 'taraflarca' ifadesini kullanmasa da, hukuki menfaati olan kiracı da bu davayı açabilir. Kiracının bu davayı açabilmesi için genellikle kira bedelinin, zaman içinde değişen piyasa koşulları (örneğin, bölgedeki bir projenin iptali, ekonomik kriz vb.) nedeniyle emsal kira bedellerinin 'üzerinde' kalmış olması gerekir. Kiracı, bu durumu ispatlayarak, yeni kira döneminde uygulanacak kiranın hakkaniyete uygun olarak, emsal bedellere göre 'indirilerek' tespit edilmesini talep edebilir. Bu davanın hukuki dayanağı da yine TBK m. 344/3'tür. Mahkeme, aynı kriterleri (emsal bedeller, kiralananın durumu, TÜFE oranı) bu kez indirime yönelik olarak değerlendirir. Ancak, Yargıtay'ın bir kararında belirttiği gibi, kiraya verenin açtığı davada yeni kira bedeli eskisinden düşük olamaz ilkesi, kiracının açtığı davada geçerli değildir; kiracının davasında bedelin düşürülmesine karar verilebilir.