Kira tespit davasının 'kamu düzeniyle ilgili' bir dava olmasının pratik sonuçları nelerdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #34829

Bir davanın kamu düzeniyle ilgili olması, tarafların iradelerinin kanunun emredici kuralları ile sınırlandığı ve hakimin bu kuralları resen (kendiliğinden) dikkate almak zorunda olduğu anlamına gelir. Kira tespit davalarının kamu düzeniyle ilgili olmasının pratik sonuçları şunlardır: 1) **Hakimin Resen Araştırma Yetkisi:** Taraflar emsal sunmasa bile, hakim bilirkişi marifetiyle emsal araştırması yapmak ve kanundaki kriterleri (TÜFE, kiralananın durumu, hakkaniyet) uygulamak zorundadır. 2) **Sözleşme Serbestisinin Sınırlanması:** Tarafların, TBK m. 344'teki emredici kurallara (örneğin ilk 5 yıl için TÜFE tavanı) aykırı olarak yaptıkları anlaşmalar geçersizdir. Hakim, bu geçersizliği resen dikkate alır. 3) **Feragatin Sınırlı Etkisi:** Davacı davasından feragat etse bile, bu feragat sadece o dava için sonuç doğurur. Kamu düzenine ilişkin bu hak, gelecekte tekrar dava açılmasını engellemez. 4) **Islah Yasağı:** Yargıtay'ın kira tespit davalarında ıslahı kabul etmemesinin altında yatan nedenlerden biri de, davanın kamu düzeniyle ilgili olması ve talebin başlangıçta net olarak belirlenmesi gerektiği düşüncesidir.