Bir davada, davacıların murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan tazminat talebinde, dava dilekçesinin yorumlanması ve hukuki nitelendirmenin yapılması görevi kime aittir? Mahkemenin bu konudaki rolü nedir?

Bu görev hâkime aittir. Makalede (HMK Madde 76 Vekaletnamenin İbrazı) yer alan Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 2014/6042 K. sayılı kararında bu ilkeye atıf yapılmıştır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) temel ilkelerinden biri olan 'hâkimin hukuku re'sen uygulaması' (iura novit curia) ilkesi gereğince, taraflar olayları ve taleplerini bildirmekle yükümlüdür, bu olaylara uygulanacak hukuk kurallarını bulmak ve hukuki nitelendirmeyi yapmak ise hâkimin görevidir. Somut Yargıtay kararında, davacının dava dilekçesinde 'ölüm aylığı' talep ettiği, ancak olayın bir iş kazası olması nedeniyle talebinin aslında 'ölüm geliri' bağlanması istemini de içerebileceği belirtilmiştir. Yargıtay, mahkemenin sadece dilekçedeki ifadeye takılıp kalmaması, HMK m. 76 (taleple bağlılık) ve hukuki nitelendirme görevi çerçevesinde, davacının gerçek talebini açıklattırarak (davanın aydınlatılması ödevi), olayın iş kazası niteliğini de araştırıp buna göre bir karar vermesi gerektiğini belirtmiştir.