4483 sayılı Kanun m. 5, ön inceleme ile görevlendirilen kişilerin 'bakanlık müfettişleri ile kendilerini görevlendiren merciin bütün yetkilerine sahip' olduğunu belirtir. Bu yetki, CMK'da düzenlenen 'arama', 'elkoyma' veya 'iletişimin denetlenmesi' gibi ağır koruma tedbirlerine başvurma yetkisini de kapsar mı? Ön incelemecinin yetkileri ile Cumhuriyet savcısının yetkileri arasındaki temel farklar nelerdir?

Hayır, ön incelemecinin yetkisi bu kadar geniş değildir ve bu ağır koruma tedbirlerini kapsamaz. Ön incelemecinin yetkileri ile savcının yetkileri arasında temel farklar vardır: 1) Yetkinin Niteliği ve Kaynağı: Ön incelemecinin yetkisi, 'idari' bir yetkidir ve 4483 sayılı Kanun'dan kaynaklanır. Amacı, idari bir karar olan soruşturma izni için veri toplamaktır. Cumhuriyet savcısının yetkisi ise 'adli' bir yetkidir ve CMK'dan kaynaklanır. Amacı, bir ceza davası açmak için delil toplamaktır. 2) Koruma Tedbirleri: Arama, elkoyma, iletişimin denetlenmesi gibi temel hak ve özgürlüklere en ağır müdahaleyi oluşturan koruma tedbirleri, ancak kanunla açıkça yetki verilmiş 'adli' makamlar (savcı, hakim) tarafından ve CMK'daki sıkı usul kurallarına göre uygulanabilir. 4483 sayılı Kanun, ön incelemeciye bu tür yetkiler vermemiştir. 'Merciin bütün yetkilerine sahip olma' ifadesi, ifade alma, belge isteme, tanık dinleme, yerinde inceleme yapma gibi 'idari soruşturma' yetkilerini ifade eder. Ön incelemeci, bir arama veya elkoyma işleminin gerekli olduğunu düşünürse, bu işlemi kendisi yapamaz; durumu derhal Cumhuriyet savcılığına bildirmek zorundadır. Savcı, CMK'daki şartlar varsa, hakim kararı alarak bu tedbirleri uygulayabilir. 3) Hukuki Sonuç: Ön incelemecinin topladığı bilgi ve belgeler bir 'ön inceleme raporu'na dönüşür. Savcının topladığı deliller ise bir 'iddianame'ye veya 'KYOK'a dönüşür. Birincisi idari bir karara, ikincisi ise bir ceza davasına veya davanın kapanmasına yol açar. Sonuç olarak, ön incelemeci bir idari soruşturmacıdır, savcı ise bir ceza soruşturmacısıdır ve yetkileri bu ayrıma göre temelden farklılaşır.