TCK m.30/3'te düzenlenen hata hükmünden yararlanmak için hatanın 'kaçınılmaz' olması şartı, failin kişisel özellikleri dikkate alınarak mı, yoksa objektif olarak mı değerlendirilir?

Makalede (Suçun Nitelikli Halinde Hataya Düşülmesi), bu değerlendirmenin hem objektif hem de sübjektif unsurlar içerdiği belirtilmektedir. Hatanın kaçınılmaz olup olmadığı tespit edilirken, öncelikle somut olayın koşulları (ışık durumu, mesafe, olayın ani gelişimi vb.) objektif olarak değerlendirilir. Ancak bunun yanında, TCK m.30/4'ün gerekçesinden de esinlenerek, 'kişinin bilgi düzeyi, gördüğü eğitim, içerisinde bulunduğu sosyal ve kültürel çevre şartları' gibi sübjektif unsurlar da göz önünde bulundurulur. Yani, failden göstermesi beklenen dikkat ve özen yükümlülüğü, onun kişisel durumu ve içinde bulunduğu şartlara göre belirlenir. Ortalama bir kişiden beklenebilecek dikkat ve özeni göstermeyen bir failin hatası 'kaçınılabilir' sayılırken, tüm özeni göstermesine rağmen hataya düşmekten kurtulamayan bir failin hatası 'kaçınılmaz' kabul edilir.