Bir sanık, mağdura karşı işlediği suçtan dolayı hem TCK m. 29'daki 'haksız tahrik' indiriminden hem de TCK m. 36'daki 'gönüllü vazgeçme'den yararlanma ihtimali olan bir durumla karşı karşıyadır. Örneğin, haksız bir fiilin yarattığı hiddetle mağduru yaralamaya başlamış, ancak birkaç darbeden sonra kendi iradesiyle eylemine son vermiştir. Bu durumda, hangi kurum öncelikli olarak uygulanır? Bir fiilin hem 'haksız tahrik altında işlenmiş' hem de 'gönüllü vazgeçilmiş' olması, hukuken mümkün müdür?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #337327

Bu iki kurum birbirini dışlayan kurumlar değildir ve somut olayın özelliklerine göre her ikisinin de farklı şekillerde değerlendirilmesi mümkündür. Ancak öncelikli olarak 'gönüllü vazgeçme'nin varlığı tespit edilmelidir. - Gönüllü Vazgeçme (TCK m. 36): Bu kurum, suçun 'tamamlanıp tamamlanmadığı' ile ilgilidir. Eğer sanık, yaralama suçunu tamamlamadan, yani mağdurda TCK m. 86'nın aradığı nitelikte bir yaralanma oluşmadan önce kendi iradesiyle vazgeçmişse, 'kasten yaralamaya teşebbüs' suçundan cezalandırılmaz. Bu durumda, o ana kadar gerçekleştirdiği fiiller (örneğin, basit bir darp) ayrı bir suç oluşturuyorsa (basit yaralama gibi), sadece o tamamlanmış kısımdan sorumlu olur. Eğer gönüllü vazgeçme kabul edilirse, ortada artık 'teşebbüs' aşamasında bir suç kalmaz. - Haksız Tahrik (TCK m. 29): Bu kurum ise, 'tamamlanmış' bir suçun cezasında indirim yapılmasını sağlayan bir kusurluluk nedenidir. Eğer sanığın eylemi, gönüllü vazgeçmeye rağmen, yine de tamamlanmış bir 'basit yaralama' suçu oluşturuyorsa, mahkeme bu tamamlanmış suçun cezasını tayin ederken, eylemin haksız tahrik altında işlenip işlenmediğini ayrıca değerlendirir. Eğer haksız tahrikin şartları varsa, bu tamamlanmış basit yaralama suçunun cezasından TCK m. 29 uyarınca indirim yapar. Kısacası, önce suçun hangi aşamada kaldığı (tamamlandı mı, vazgeçildi mi?) tespit edilir. Gönüllü vazgeçme varsa, teşebbüsten ceza verilmez. Ardından, tamamlanmış olan kısım için (eğer varsa) haksız tahrik indiriminin uygulanıp uygulanmayacağı değerlendirilir. Bir fiilin başlangıcının haksız tahrike dayanması ve icra hareketleri sırasında gönüllü vazgeçme ile son bulması hukuken mümkündür.