4483 sayılı Kanun'un 3. maddesi, soruşturma izni vermeye yetkili mercileri belirlerken, 'Bakanlar Kurulu kararı ile... atanan memurlar' için 'ilgili bakan veya Başbakan'ı yetkili kılmıştır. 2017 Anayasa değişikliği ile 'Bakanlar Kurulu' ve 'Başbakanlık' makamları kaldırılmıştır. Bu durumda, 'Cumhurbaşkanı kararı' ile atanan bir genel müdür hakkında soruşturma izni vermeye kim yetkilidir? Kanundaki bu boşluk, kıyas veya amaçsal yorum yoluyla nasıl doldurulmalıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #337318

Bu, 2017 Anayasa değişikliğinin kanunlarda yarattığı uyum sorunlarına tipik bir örnektir. 4483 sayılı Kanun'un ilgili hükmü, yeni anayasal sisteme uygun olarak henüz güncellenmemiştir. Bu yasal boşluğun, 'amaçsal yorum' ve 'kıyas' yoluyla doldurulması gerekir. 1) Amaçsal Yorum: Kanun koyucunun 4483 sayılı Kanun'daki amacı, memurun hiyerarşik olarak bağlı olduğu veya kendisini atayan üst idari amirinden izin alınmasıdır. Eski sistemde, ortak kararla atanan üst düzey bürokratlar için bu merci 'ilgili bakan' veya 'Başbakan' idi. Yeni sistemde, bu atamaları yapan ve yürütmenin başı olan en üst merci 'Cumhurbaşkanı'dır. 2) Kıyas: Kanundaki en yakın ve benzer durum, Cumhurbaşkanlığı personelidir. Kanun, 'Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri hakkında Cumhurbaşkanı'nın' izin vereceğini düzenlemişti. Yeni sistemde bu makam kalkmış olsa da, mantık olarak en üst düzey bürokratlar için izin merciinin yürütmenin başı olması gerektiği sonucu çıkar. Sonuç: Bu yorumlar çerçevesinde, 'Cumhurbaşkanı kararı' ile atanan bir genel müdür gibi üst düzey kamu görevlileri hakkında soruşturma izni vermeye yetkili merciin, atama yetkisinin sahibi ve yürütmenin başı olan 'Cumhurbaşkanı' olduğunun kabulü, kanunun amacına ve sistemin bütünlüğüne en uygun çözümdür. Cumhurbaşkanı, bu yetkisini ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısına veya bakana devredebilir. Uygulamada da bu yönde bir teamül oluşmuştur. Mahkemeler, bu boşluğu amaçsal yorumla doldurarak, Cumhurbaşkanı veya yetkilendirdiği makam tarafından verilen izni geçerli kabul etmelidir.