Bir sanık, uyuşturucu madde satarken yakalanmış ve üzerinde kendi fotoğrafı yapıştırılmış, ancak kardeşi adına düzenlenmiş sahte bir ehliyetle yakalanmıştır. Kollukta, bu sahte ehliyeti ibraz ederek kendisini kardeşi olarak tanıtmıştır. Soruşturma aşamasında, parmak izi karşılaştırması sonucu gerçek kimliği ortaya çıkmıştır. Bu durumda sanık, hangi suçlardan sorumlu tutulmalıdır? 'Resmi belgede sahtecilik' (TCK m. 204), 'Başkasına ait kimlik bilgilerini kullanma' (TCK m. 268) ve 'İftira' (TCK m. 267) suçları arasındaki içtima ilişkisini, 'araç suç-amaç suç' ve 'fikri içtima' kuralları çerçevesinde değerlendiriniz.
Bu durumda, sanık hem 'Uyuşturucu Madde Ticareti' suçundan hem de 'Resmi Belgede Sahtecilik' (TCK m. 204) suçundan ayrı ayrı cezalandırılır. Diğer suçlar (TCK m. 267, 268) ise sahtecilik suçunun içinde erir. Analiz şu şekildedir: 1) Araç Suç - Amaç Suç İlişkisi: Sanık, 'resmi belgede sahtecilik' suçunu (sahte ehliyet düzenleme/kullanma), kendisi hakkındaki uyuşturucu soruşturmasından kurtulmak ve suçu kardeşinin üzerine yıkmak amacıyla işlemiştir. 'İftira' (TCK m. 267) ve 'başkasına ait kimlik bilgilerini kullanma' (TCK m. 268) eylemleri, bu sahte belge olmadan gerçekleştirilemez. Yani, sahte belge, iftiranın ve kimlik kullanmanın 'araç' suçudur. 2) Özel Fikri İçtima Hali (TCK m. 212): TCK m. 212, 'Sahte resmi veya özel belgenin bir başka suçun işlenmesi sırasında kullanılması halinde, hem sahtecilik hem de ilgili suçtan dolayı ayrı ayrı cezaya hükmolunur.' demektedir. Ancak bu genel kuralın istisnaları vardır. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, eğer sahtecilik eylemi, iftira veya kimlik bilgilerini kullanma gibi suçların 'zorunlu' ve 'ayrılmaz' bir unsuru ise, bu durumda faile sadece daha ağır cezayı gerektiren suçtan ceza verilir. 3) Fikri İçtima (TCK m. 44): Sanık, tek bir fiil olan 'sahte ehliyeti ibraz etme' eylemiyle, hem resmi belgede sahtecilik, hem iftira hem de başkasının kimliğini kullanma suçlarını işlemiştir. Bu durumda, TCK m. 44 uyarınca, bu üç suçtan hangisinin cezası en ağır ise, o suçtan ceza verilmelidir. TCK m. 204/1'deki resmi belgede sahteciliğin cezası (2-5 yıl), TCK m. 267'deki iftiranın cezasından (1-4 yıl) ve TCK m. 268'in cezasından daha ağırdır. Sonuç: Sanık, TCK m. 44 gereği, sahtecilik, iftira ve kimlik kullanma suçlarından sadece en ağırı olan 'Resmi Belgede Sahtecilik' suçundan cezalandırılır. Ayrıca, bu suçtan tamamen bağımsız olan 'Uyuşturucu Madde Ticareti' suçundan da ayrı bir ceza alır. Yani sanığa iki suçtan (sahtecilik ve uyuşturucu ticareti) ceza verilir.