HMK m. 180 uyarınca davasını tamamen ıslah eden davacı, yeni dilekçesinde dava sebebini ve talep sonucunu değiştirmiş ancak davalı tarafı değiştirmek istemiştir. Davanın tamamen ıslahı yoluyla, davanın tarafı olmayan bir kişiyi davaya dahil etmek veya mevcut davalıyı davadan çıkarmak mümkün müdür? Bu durumu, 'taraf değişikliği' kurumunun HMK'daki yeri ve ıslahın sınırları açısından değerlendiriniz.

Hayır, davanın tamamen ıslahı yoluyla dahi taraf değişikliği yapmak kural olarak mümkün değildir. Islah, taraflardan birinin yapmış olduğu 'kendi usul işlemini' düzeltmesine olanak tanır. Dava ve savunmanın değiştirilmesi, talep sonucunun artırılıp eksiltilmesi gibi işlemler bu kapsama girer. Ancak davanın tarafları, bir 'usul işlemi' değil, davanın temel kurucu unsurlarıdır. HMK, taraf değişikliğini m. 124'te özel olarak düzenlemiş ve bunu ancak 'karşı tarafın açık rızası' veya 'maddi bir hatadan kaynaklanması' gibi çok sınırlı hallerde mümkün kılmıştır. Davanın tamamen ıslahı, mevcut davanın yerine yeni bir dava ikame etmekle birlikte, bu yeni dava hala ilk davanın kimliğine (dava numarası, tarafları vb.) bağlıdır. Eğer ıslahla taraf değişikliğine izin verilseydi, HMK m. 124'teki özel ve sınırlı düzenleme anlamsız hale gelirdi. Bu, kanunun sistematiğine aykırı olurdu. Davacı, yanlış kişiye dava açtığını fark ederse, ıslah yoluna değil, HMK m. 124'teki şartlar varsa taraf değişikliği talebine başvurmalı veya mevcut davadan feragat edip doğru tarafa karşı yeni bir dava açmalıdır. Dolayısıyla, tamamen ıslah, davanın sebebini ve konusunu değiştirebilir, ancak taraflarını değiştiremez.