Yargıtay 2. HD. 2016/14035 K. sayılı kararında, boşanma davasında dava dilekçesinde talep edilmeyen ziynet ve çeyiz alacağının, davanın 'tamamen ıslahı' yoluyla davaya dahil edilebileceği belirtilmiştir. Bu durumda, ıslahla eklenen ziynet alacağı için nispi harcın tamamlanması gerekir. Mahkeme, harcın tamamlanması için süre vermeden, talebin usulüne uygun açılmadığı gerekçesiyle reddedebilir mi? HMK m. 180'deki 'yeni bir dava dilekçesi verme' zorunluluğu ile Harçlar Kanunu m. 30'daki 'noksan harcın tamamlanması' yükümlülüğü arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

Hayır, mahkeme harç tamamlatmadan talebi usulden reddedemez. Yargıtay'ın ilgili kararında da belirttiği gibi, tamamen ıslah yoluyla davaya yeni bir talep eklenmesi mümkündür. HMK m. 180, bu durumda bir hafta içinde yeni bir dava dilekçesi verilmesini öngörür. Bu yeni dilekçe, tıpkı ilk dava dilekçesi gibi, harca tabidir. Eğer ıslahla eklenen talep (ziynet alacağı gibi) nispi harç gerektiriyorsa, bu harcın yatırılması gerekir. Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32. maddeleri, harcı tamamlanmamış bir dava veya talep hakkında işlem yapılamayacağını, ancak mahkemenin eksik harcı tamamlaması için ilgili tarafa süre vermesi gerektiğini emreder. Bu, davanın görülebilirlik şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Dolayısıyla, mahkeme, davacının tamamen ıslah dilekçesini aldıktan sonra, eklenen ziynet alacağı talebi için eksik nispi harcı hesaplayıp, bu harcı tamamlaması için davacıya kesin bir süre vermelidir. Davacı bu süre içinde harcı tamamlarsa, mahkeme talebin esasına girerek inceleme yapar. Harç tamamlanmazsa, dava dosyası işlemden kaldırılır. Harç tamamlama imkanı verilmeden talebin doğrudan 'usulüne uygun açılmadığı' gerekçesiyle reddedilmesi, Harçlar Kanunu'na ve hak arama özgürlüğüne aykırı bir usul hatasıdır.