TCK m. 89/1, taksirle yaralama suçunun cezasını 'üç aydan bir yıla kadar hapis VEYA adlî para cezası' olarak belirlemiştir. TCK m. 50/2 ise 'Suç tanımında hapis cezası ile adlî para cezasının seçenek olarak öngörüldüğü hâllerde, hapis cezasına hükmedilmişse; bu ceza artık adlî para cezasına çevrilemez.' demektedir. Bu iki hüküm birlikte değerlendirildiğinde, hakim taksirle yaralama suçunda temel ceza olarak 6 ay hapis cezasına hükmettikten sonra, bu cezayı TCK m. 50/1-a uyarınca adli para cezasına çevirebilir mi?

Hayır, çeviremez. Bu durum, ceza hukukundaki seçenek yaptırımlar ve cezaların çevrilmesi kurumları arasındaki farkı ortaya koyan önemli bir örnektir. TCK m. 89/1'deki 'veya' bağlacı, kanun koyucunun hakime en başından bir 'seçim hakkı' tanıdığını göstermektedir. Hakim, somut olayın özelliklerine, failin kusur durumuna ve kişiliğine göre, ya hapis cezasına ya da adli para cezasına hükmedecektir. Bu, 'seçenek yaptırım'dır. Hakim, bu seçim hakkını kullanarak temel ceza olarak hapis cezasına (örneğin 6 ay hapis) hükmettiği anda, TCK m. 50/2'deki yasak devreye girer. Hakim, kanunun kendisine verdiği seçim hakkını 'hapis cezası' yönünde kullandıktan sonra, artık bu hapis cezasını TCK m. 50/1-a'daki genel çevirme hükmüne dayanarak tekrar adli para cezasına çeviremez. Bu, kanunun sistematiğine aykırıdır ve bir 'çifte değerlendirme' olur. Hakim seçimini en başta yapmalıdır. Eğer adli para cezasının daha uygun olduğunu düşünüyorsa, doğrudan temel ceza olarak adli para cezasına hükmetmelidir. Hapis cezasına hükmettikten sonra bu kararından dönüp çevirme yapamaz.