MGK kararlarının hukuki niteliği 'tavsiye' olmakla birlikte, bu kararların 'Milli Güvenlik Siyaset Belgesi' (Kırmızı Kitap) gibi metinlere dönüşmesi ve bu belgelerin idari işlemlerin (örneğin bir personelin güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması) gerekçesi olarak kullanılması, bu kararlara dolaylı yoldan bir 'icrai nitelik' kazandırır mı? Güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanan bir kişi, idari işlemin iptali davasında, işlemin dayanağı olan Milli Güvenlik Siyaset Belgesi'nin hukuka aykırılığını ileri sürebilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #337148

Bu durum, tavsiye niteliğindeki bir kararın nasıl dolaylı bir hukuki etki yaratabileceğinin tipik bir örneğidir. MGK'nın tavsiye kararları, Milli Güvenlik Siyaset Belgesi (MGSB) gibi metinler aracılığıyla yürütme organının politikası haline gelir. MGSB, kendi başına bağlayıcı bir norm olmasa da, idarenin takdir yetkisini kullanırken dikkate aldığı temel bir referans belgesidir. Bir personelin güvenlik soruşturmasının, MGSB'de 'tehdit' olarak tanımlanan bir yapı veya grupla iltisaklı olduğu gerekçesiyle olumsuz sonuçlanması, MGK tavsiyesine dolaylı bir icrai nitelik kazandırır. Ancak bu, MGK kararının kendisinin dava konusu yapılabileceği anlamına gelmez. Güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanan kişi, nihai idari işlemi (atamasının yapılmaması, görevine son verilmesi vb.) dava konusu yapar. Bu iptal davasında, işlemin 'sebep' unsurunun hukuka aykırılığını ileri sürerken, dayanak alınan MGSB'deki nitelemenin veya bu nitelemenin kendisine uygulanmasının somut olgulara dayanmadığını, keyfi olduğunu ve temel haklarını (masumiyet karinesi, özel hayata saygı vb.) ihlal ettiğini ileri sürebilir. İdare Mahkemesi, MGSB'yi soyut olarak iptal edemez, ancak somut uyuşmazlıkta idarenin bu belgeye dayanarak yaptığı işlemin hukuka uygun olup olmadığını denetler. Eğer idarenin dayandığı istihbari bilgi soyut, dayanaksız ve MGSB'deki genel ifadelere dayanıyorsa, mahkeme işlemi iptal edebilir. Yani, MGSB'nin hukuka uygunluğu, ancak dayanak teşkil ettiği bir idari işlemin iptali davası vesilesiyle 'dolaylı' olarak denetlenebilir.