Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (HMK) delil sözleşmesine ilişkin düzenlemeler (m. 193), ceza muhakemesinde (CMK) kıyasen uygulanabilir mi? Örneğin, sanık ile mağdur, belirli bir vakıanın sadece tanıkla ispat edileceği konusunda anlaşabilirler mi?

Hayır, uygulanamaz. Ceza muhakemesinin temel ilkeleri, özel hukuk yargılamasından farklıdır. Ceza muhakemesinde, 'maddi gerçeğin araştırılması' ve 'delillerin serbestçe değerlendirilmesi' (CMK m. 217) ilkeleri esastır. Bu ilkeler kamu düzenine ilişkindir ve tarafların iradesiyle sınırlandırılamaz. Tarafların, mahkemenin hangi delilleri inceleyip hangilerini inceleyemeyeceği konusunda bir 'delil sözleşmesi' yapması, bu temel ilkelere aykırı olur. Mahkeme, maddi gerçeğe ulaşmak için gerekli gördüğü her türlü hukuka uygun delili toplamak ve değerlendirmekle yükümlüdür. Bu nedenle, HMK m. 193'teki delil sözleşmesi kurumu, ceza muhakemesinde uygulama alanı bulmaz.