HMK m. 193/2'ye göre 'taraflardan birinin ispat hakkının kullanımını imkansız kılan veya fevkalade güçleştiren delil sözleşmeleri geçersizdir.' Bu geçersizlik, mahkeme tarafından resen mi dikkate alınır, yoksa ilgili tarafın itirazı mı gerekir?

Bu geçersizlik, kamu düzenine ilişkin bir kuralın ihlali niteliğinde olduğu için mahkeme tarafından resen dikkate alınmalıdır. Delil sözleşmesi, adil yargılanma hakkının bir unsuru olan ispat hakkını doğrudan etkiler. Bir sözleşme hükmünün bu hakkı anayasal sınırlar dışında (örneğin silahların eşitliği ilkesini bozacak şekilde) kısıtlaması, sadece tarafların menfaatini değil, yargılamanın adilliğini de ilgilendirir. Bu nedenle, hakim, HMK m. 193/2'deki şartların varlığını tespit ettiğinde, taraflar itiraz etmese dahi o delil sözleşmesini geçersiz sayarak uygulamamalıdır.