Taraflar arasında yapılan bir delil sözleşmesinin HMK m. 193'e uygun ve geçerli olduğu mahkemece tespit edilmiştir. Hakim, bu delil sözleşmesine rağmen, 'vicdani kanaati' gereği sözleşmede öngörülmeyen başka bir delili inceleyebilir mi?

Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri dava ve işlerde, hayır, inceleyemez. Geçerli bir 'münhasır' delil sözleşmesi, HMK m. 193 uyarınca hem tarafları hem de mahkemeyi bağlar. Bu, 'taraflarca hazırlama ilkesi'nin bir sonucudur. Hakim, tarafların iradesiyle çizilen bu usuli çerçevenin dışına çıkarak, onların dışladığı bir delile dayanamaz. Delil sözleşmesi, hakimin delilleri serbestçe değerlendirmesi (HMK m. 198) ilkesine getirilmiş, tarafların iradesine dayanan bir istisnadır. Vicdani kanaat, ancak dosyaya usulüne uygun olarak sunulmuş delillerin değerlendirilmesinde rol oynar; usulüne aykırı delil ikamesine gerekçe olamaz.