Organ veya doku ticareti suçunda, organını satan kişi açısından TCK m.92'de düzenlenen 'zorunluluk hali'nin uygulanabilmesi için hangi koşullar aranır? Bir araba borcunu ödemek için böbreğini satan kişinin durumu bu kapsamda değerlendirilebilir mi?

Makalede (TCK Madde 91 Organ veya Doku Ticareti Suçu) yer alan TCK m.92, organını satan kişinin 'içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik koşullar' göz önünde bulundurularak cezada indirim yapılmasına veya ceza verilmemesine imkan tanır. Ancak Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2015/2378 K. sayılı kararında belirtildiği üzere, bu hüküm çok özenli ve dar yorumlanmalıdır. Sanığın kendi eylemiyle bilerek ve isteyerek neden olduğu bir ekonomik sıkıntıyı (örneğin araba borcu) gidermek için başka yolları varken organını satmayı tercih etmesi, bu madde kapsamında bir zorunluluk hali olarak kabul edilmemektedir. Yargıtay'a göre, kişinin ekonomik sıkıntısını bu şekilde gidermeyi tercih etmesinde 'tehlikenin ağırlığı ile konu ve kullanılan vasıta arasında orantı' bulunmadığı gibi, bu eylem kişinin bedeni üzerindeki tasarruf yetkisinin sınırlarının aşılması niteliğindedir. Dolayısıyla, sıradan bir borç nedeniyle organını satmak, TCK m.92'nin uygulanması için yeterli bir 'zorunluluk hali' olarak görülmemektedir.