Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 101/3. maddesinde düzenlenen 'zorunlu müdafilik', tutukluluğun hangi aşaması için geçerlidir ve CMK m. 150/2-3'teki zorunlu müdafilikten farkı nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #336052

CMK m. 101/3'teki zorunlu müdafilik, sadece şüpheli veya sanığın 'ilk kez tutuklama istemiyle' sulh ceza hakimliğine veya mahkemeye sevk edildiği sorgu aşaması için geçerlidir. Bu, kişinin özgürlüğünün ilk kez kısıtlanacağı bu kritik anda, isnat edilen suçun niteliğine veya kişinin talebine bakılmaksızın mutlaka bir avukat yardımından faydalanmasını sağlayan özel bir güvencedir. CMK m. 150/2-3'teki zorunlu müdafilik ise genel bir kural olup, soruşturma ve kovuşturmanın tüm aşamaları için geçerlidir ve kişinin yaşı (çocuk), sağlık durumu (malul, sağır ve dilsiz) veya isnat edilen suçun cezasının ağırlığı (alt sınırı beş yıldan fazla hapis) gibi objektif koşullara bağlıdır. Kısacası, m. 101/3 anlık ve sorguya özgü bir zorunlulukken, m. 150 genel ve sürece yayılan bir zorunluluktur. İlk tutuklamadan sonraki aşamalarda (tutukluluğun devamı kararları, itirazlar vb.) m. 101/3 değil, m. 150'deki şartların varlığına bakılır (sen.av.tr, Zorunlu Müdafiliğin Sınırı).