HMK m. 353'te düzenlenen duruşma yapılmadan verilecek kararlar, istinaf mahkemesinin 'maddi vakıa denetimi' ve 'hukuki denetim' görevleriyle nasıl bir ilişki içindedir?

İstinaf mahkemesi hem maddi vakıa denetimi (delillerin yeniden değerlendirilmesi) hem de hukuki denetim (hukuk kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığının denetimi) yapar. HMK m. 353'te düzenlenen duruşma yapılmadan verilecek kararlar, bu denetim görevlerinin bir sonucudur. Örneğin, HMK m. 353/1-b-1'e göre kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunarak 'esastan reddedilmesi', hem maddi vakıa tespitinin hem de hukuki uygulamanın doğru bulunduğunu gösterir. HMK m. 353/1-b-2'ye göre 'düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi', maddi vakıa tespitinin doğru olduğunu ancak hukuki uygulamanın (kanunun olaya uygulanması veya gerekçe) hatalı olduğunu ve bu hatanın duruşmasız düzeltilebildiğini gösterir. HMK m. 353/1-a'daki 'kaldırma ve geri gönderme' kararları ise genellikle yargılamanın temelini etkileyen (görev, yetki, dava şartı, önemli delillerin toplanmaması gibi) o kadar ciddi usuli veya maddi eksiklikler olduğunu gösterir ki, bölge adliye mahkemesinin bu eksiklikleri kendisinin gidermesi yerine, davanın ilk derece mahkemesinde yeniden görülmesi daha uygun bulunur. Bu kararlar, istinafın denetim görevinin farklı sonuçlarıdır (barandogan.av.tr, HMK Madde 353).