Tespit davası (HMK m. 106) ile delil tespiti (HMK m. 400 vd.) arasındaki temel fark nedir? Makalenin gerekçesinden yola çıkarak açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #335976

Temel fark, davanın konusunda yatmaktadır. Tespit davası, bir 'hakkın veya hukuki ilişkinin' var olup olmadığının ya da bir belgenin sahte olup olmadığının mahkeme kararıyla saptanmasını amaçlar ve sonuçta verilen karar kesin hüküm niteliğindedir. Delil tespiti ise, ileride açılacak veya açılmış olan bir davada ileri sürülecek bir 'vakıanın' ispatı için kullanılacak bir delilin, kaybolma veya incelenmesinin zorlaşma tehlikesi varsa, önceden toplanması ve güvence altına alınması işlemidir. HMK m. 106'nın gerekçesinde bu ayrım, 'maddî vakıaların tek başlarına tespiti isteniyor ise tespit davasına değil; delil tespiti kurumuna başvurulması gerekecektir' şeklinde netleştirilmiştir. Kısacası, tespit davası bir hukuki durumu, delil tespiti ise maddi bir olayı konu alır (barandogan.av.tr, HMK Madde 106).