Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) açısından, kısmi eda davası açılabilen hallerde tespit davası açılmasında hukuki yarar var mıdır? HMK m. 107 bu konuda nasıl bir düzenleme getirmiştir?

Genel kural, eda davası açma imkanı olan yerde tespit davası açmakta hukuki yarar bulunmadığıdır. Ancak HMK m. 107/3 bu kurala önemli bir istisna getirmiştir. Bu hükme göre, 'Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir.' Bu, kanun koyucunun, alacağın tamamı için dava açmak yerine belirli bir hukuki ilişkinin veya hakkın varlığının öncelikle tespit edilmesini isteyen davacıya bir seçenek sunduğunu göstermektedir. Dolayısıyla, bir alacağın sadece bir kısmının talep edilebildiği durumlarda, alacağın dayandığı hukuki ilişkinin tamamının tespitini istemek için dava açılmasında kanunen hukuki yararın var olduğu varsayılır. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 2019/3591 K. sayılı kararı da bu ilkeyi vurgulamıştır (barandogan.av.tr, HMK Madde 106).