TCK m.92'de organ veya dokusunu satan kişi için düzenlenen özel zorunluluk hali, organı satın alan hasta için TCK m.25/2'deki genel zorunluluk halinin uygulanmasına imkan tanır mı? Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun bu konudaki yaklaşımı nasıldır?

Makalede (TCK Madde 91 Organ veya Doku Ticareti Suçu) bu tartışmaya yer verilmiştir. TCK m.92, sadece organını 'satan' kişi için, içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik koşullar göz önünde bulundurularak bir cezasızlık veya indirim nedeni öngörmüştür. Organı 'alan' hasta için ise böyle özel bir düzenleme yoktur. Doktrinde, hastanın yaşam tehlikesi nedeniyle TCK m.25/2'deki genel zorunluluk halinden yararlanabileceği ileri sürülse de, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2018/543 E., 2023/606 K. sayılı kararında bu görüş kabul görmemiştir. YCGK'ya göre, TCK m.92'nin varlığı, organ ticareti suçu için özel bir zorunluluk hali düzenlendiğini ve bunun dışındaki durumlarda genel zorunluluk halinin uygulanamayacağını gösterir. Aksi bir kabul, organ ticaretiyle mücadeleyi zayıflatır ve suçu teşvik edici bir etki yaratabilir. Ayrıca, tehlikenin ağırlığı ile kullanılan vasıta (suç işleme) arasında orantı bulunmadığı da kabul edilmektedir. Dolayısıyla, organı satın alan hasta veya yakınları için TCK m.25/2 uygulanamaz ve bu kişiler suçtan sorumlu tutulmalıdır.