TCK m.91/1'e göre, hukuken geçerli bir rızaya dayanmaksızın kişiden organ alan kimse cezalandırılır. 'Hukuken geçerli rıza'nın koşulları nelerdir ve bu koşullar hangi mevzuatta düzenlenmiştir?

Makalede (TCK Madde 91 Organ veya Doku Ticareti Suçu) belirtildiği üzere, 'hukuken geçerli rıza'nın koşulları TCK'da değil, 2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun (ODHK) ile Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliği'nde düzenlenmiştir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2018/543 E., 2023/606 K. sayılı kararında da atıf yapılan bu koşullar şunlardır: 1. **Yaş ve Mümeyyiz Olma:** Vericinin 18 yaşını doldurmuş ve mümeyyiz olması gerekir (ODHK m.5). 2. **Rızanın Şekli:** Rızanın, en az iki tanık huzurunda açık, bilinçli ve tesirden uzak olarak yazılı ve imzalı veya sözlü beyan edilip tutanağa geçirilerek bir hekim tarafından onaylanması zorunludur (ODHK m.6). 3. **Aydınlatma Yükümlülüğü:** Hekimin, vericiye organ alınmasının tehlikeleri ile tıbbi, psikolojik, ailevi ve sosyal sonuçları hakkında bilgi vermesi gerekir (ODHK m.7). 4. **Bedelsizlik:** Rıza, bir bedel veya başkaca bir çıkar karşılığı verilmiş olmamalıdır (ODHK m.3). 5. **Akrabalık veya Etik Kurul Onayı:** Canlıdan organ nakli, kural olarak alıcının en az iki yıldır fiilen birlikte yaşadığı eşi ile dördüncü dereceye kadar (dahil) kan ve kayın hısımlarından yapılabilir. Akraba dışı nakiller için ise ilde kurulan Etik Komisyonun onayı gereklidir (Yönetmelik m.16).