Ceza Muhakemesi Kanunu m. 22 ve 23'te düzenlenen 'hakimin davaya bakamayacağı' haller ile m. 24'te düzenlenen 'hakimin reddi sebepleri' arasındaki temel fark nedir?

İki grup neden arasında, yasağın niteliği, kapsamı ve ileri sürülme şekli açısından temel farklar vardır: 1. **Yasağın Niteliği (Mutlak vs. Nispi):** * **CMK m. 22 ve 23 (Davaya Bakma Yasağı):** Burada sayılan haller (suçtan zarar görme, sanıkla akrabalık, aynı davada savcılık/müdafilik yapma, önceki hükme katılma vb.) 'mutlak' yasaklama nedenleridir. Bu sebeplerden birinin varlığı halinde, hakimin tarafsızlığından şüphe duyulup duyulmadığına bakılmaksızın, kanun gereği davaya bakması kesinlikle yasaktır. Bu, hakimin tarafsız olamayacağına dair çürütülemez bir karinedir. * **CMK m. 24 (Red Sebepleri):** Burada ise 'tarafsızlığını şüpheye düşürecek diğer sebepler' düzenlenmiştir. Bu sebepler kanunda tek tek sayılmamıştır (sınırlı sayıda değildir) ve 'nispi' niteliktedir. Bir sebebin hakimin tarafsızlığını şüpheye düşürüp düşürmediği, her somut olayın özelliğine göre merci tarafından değerlendirilir. Örneğin, hakimle sanık arasında geçmişte bir husumet olması bu kapsama girebilir. 2. **İleri Sürülme Süresi:** * **Davaya Bakma Yasağı (m. 22-23):** Kamu düzenine ilişkin olduğu için, yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir. Herhangi bir süreye tabi değildir. * **Red Sebepleri (m. 24):** Talebe ve süreye tabidir. CMK m. 25'te belirtilen süreler (sanığın sorgusuna kadar vb.) içinde ileri sürülmelidir. Süresi geçtikten sonra bu sebeple hakimin reddi istenemez. Özetle, m. 22-23 mutlak, objektif ve süresiz yasaklama hallerini düzenlerken; m. 24, somut olaya göre değişebilen, nispi ve süreli red sebeplerini düzenlemektedir. (Kaynak: suc-duyurusunda-bulunan-hakimin-daha-sonra-yargilamaya-bakan-hakim-olmasi...)