Bir davacının, açtığı davada 'muarazanın giderilmesi' amacıyla tespit talebinde bulunmasında hukuki yarar var mıdır? Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2017/372 K. sayılı kararı bu konuyu nasıl ele almıştır?

Evet, bir davacının, karşı tarafın yarattığı hukuki bir belirsizliği veya uyuşmazlığı (muarazayı) gidermek amacıyla tespit davası açmasında güncel hukuki yararı vardır. 'Muarazanın giderilmesi', tespit davasının klasik fonksiyonlarından biridir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 19.01.2017 tarihli, 2017/764 E. ve 2017/372 K. sayılı kararında bu durum somutlaşmıştır. Olayda, kiralayan belediye, mevcut kira sözleşmesine aykırı olarak kiracıdan KDV'nin ayrıca ödenmesini talep etmiş ve bu yönde ek sözleşme yapması için baskı oluşturmuştur. Kiracı, bu hukuka aykırı talebin yarattığı muarazayı (uyuşmazlığı) gidermek için, kira bedeline KDV'nin dahil olduğunun tespitini istemiştir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin ilk bozma kararında, davacının eda davası açabileceği gerekçesiyle hukuki yararının olmadığı belirtilmişse de, yerel mahkeme direnmiş ve bu direnme kararı Yargıtay 3. Hukuk Dairesi tarafından onanmıştır. Karara göre, davalının kamu gücünü kullanarak yarattığı bu muaraza karşısında, davacının henüz bir eda davası açma koşulları oluşmadığı için, mevcut hukuki durumu netleştirmek ve gelecekteki olası bir tahliye veya icra takibi tehlikesini bertaraf etmek amacıyla tespit davası açmasında korunmaya değer güncel bir hukuki yararı bulunmaktadır. (Kaynak: hmk-madde-106-tespit-davasi.html).