Bölge Adliye Mahkemesi, istinaf başvurusunu incelerken, istinaf dilekçesinde belirtilmeyen ancak kamu düzenine aykırılık teşkil eden bir hukuka aykırılığı kendiliğinden (re'sen) dikkate alabilir mi? Bu yetkinin dayanağı nedir ve uygulamada nasıl bir sonuç doğurur?

Evet, alabilir. Bu yetkinin yasal dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesidir. HMK m. 355, 'İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.' hükmünü içermektedir. Bu kural, istinaf incelemesinin kural olarak 'taleple bağlılık' ilkesine tabi olduğunu, ancak bu ilkenin mutlak olmadığını gösterir. 'Kamu düzenine' ilişkin hukuka aykırılıklar bu kuralın istisnasıdır. Kamu düzenine ilişkin aykırılıklara örnek olarak mahkemenin görevli olmaması, kesin hükmün varlığı, hakimin davaya bakmaktan yasaklı olması, hükmün temel unsurlarını (tarafların adı, imza vb.) içermemesi gibi yargılamanın temelini sarsan ağır usul hataları verilebilir. Uygulamada bu durum, istinaf dilekçesi yeterince gerekçeli olmasa veya davalı taraf istinaf sebeplerini belirtmese dahi, Bölge Adliye Mahkemesi'nin dosyayı incelerken kamu düzenine ilişkin bir aykırılık tespit etmesi halinde, bu sebebi dikkate alarak ilk derece mahkemesi kararını kaldırabileceği veya düzeltebileceği anlamına gelir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin 2017/7476 K. sayılı kararında da, istinaf dilekçesinde sebep gösterilmemiş olsa bile BAM'ın kamu düzenine aykırılık denetimi yapması gerektiği vurgulanmıştır. (Kaynak: hmk-madde-353-durusma-yapilmadan-verilecek-kararlar.html).