Fiilen çalışması sona ermiş ve emekli olmuş bir davacının, geçmişe dönük olarak 'derece ve kademe intibakının yanlış yapıldığının tespiti' yönünde bir dava açmasında hukuki yararı var mıdır? Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2021/10132 K. sayılı kararı bu konuda hangi kriterleri dikkate almıştır?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 15.06.2021 tarihli, 2021/5704 E. ve 2021/10132 K. sayılı kararına göre, bu durumda davacının tespit davası açmakta güncel bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Kararın gerekçesi şöyledir: 1. **Fiili Çalışmanın Sona Ermesi:** Davacı emekli olduğu için artık fiilen çalışmamaktadır. Derece ve kademe intibakının tespiti, mevcut çalışma hayatını veya alacağı ücreti etkileyecek güncel bir durum yaratmamaktadır. 2. **Eda Davası İmkanı:** Eğer bu yanlış intibaktan kaynaklanan bir alacak iddiası varsa, davacı doğrudan bir eda davası (alacak davası) açmalıdır. Eda davası açma imkanı varken tespit davası açmakta hukuki yarar yoktur. 3. **Yaşlılık Aylığına Etkisi:** Kararda, davacının tespit talebini 'yaşlılık aylığına esas kazancın ve dolayısıyla emeklilik aylığının etkileneceği' gerekçesiyle ileri sürmediği özel olarak vurgulanmıştır. Eğer davacı, bu tespitin emekli aylığını etkileyeceğini ileri sürse ve bu yönde bir hukuki yarar olduğunu ortaya koysaydı, durum farklı değerlendirilebilirdi. 4. **Kararın Etkisi:** Ayrıca, davada Sosyal Güvenlik Kurumu'nun taraf olmaması nedeniyle, alınacak bir tespit kararının SGK açısından kesin hüküm teşkil etmeyeceği ve emekli aylığına doğrudan bir etki yapmayacağı belirtilmiştir. Bu nedenlerle Yargıtay, fiili çalışması biten davacının soyut bir tespit talebinde güncel hukuki yararının bulunmadığına ve davanın dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiğine karar vermiştir. (Kaynak: hmk-madde-106-tespit-davasi.html).