Kısmi eda davası açılabilen hallerde tespit davası açılabilir mi? HMK m. 107'nin bu konudaki düzenlemesi nedir ve hukuki yarar şartını nasıl etkiler?

Evet, kısmi eda davası açılabilen hallerde tespit davası da açılabilir. Bu durum, 6100 sayılı HMK'nın 107. maddesinin 3. fıkrasında açıkça düzenlenmiştir. Madde, 'Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir.' şeklindedir. Bu hüküm, tespit davası açmak için aranan 'hukuki yarar' şartına önemli bir istisna getirmektedir. Normalde, eda davası açma imkanı varken tespit davası açılamazken, kanun koyucu kısmi dava açılabilecek durumlarda (alacağın tamamının aynı hukuki ilişkiden doğması ve şimdilik bir kısmının dava edilmesi) davacıya bir seçim hakkı tanımıştır. Davacı, dilerse alacağının bir bölümü için kısmi eda davası açabilir, dilerse de alacağının tamamının veya bir bölümünün varlığına ilişkin bir tespit davası açabilir. Bu ikinci yolu seçtiğinde, yani tespit davası açtığında, mahkeme artık onun bu davayı açmakta hukuki yararının olup olmadığını araştırmayacaktır; kanun gereği hukuki yararın var olduğu kabul edilir. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 2016/17097 E., 2019/3591 K. sayılı kararında da bu ilkeye atıf yapılarak, iş göremezlik oranına ilişkin bir tespit isteminin bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği ve hukuki yarar yokluğundan reddedilemeyeceği belirtilmiştir. (Kaynak: hmk-madde-106-tespit-davasi.html).