HMK m. 353/1-a'da sayılan ve Bölge Adliye Mahkemesinin (BAM) esası incelemeden dosyayı ilk derece mahkemesine geri göndermesini gerektiren 'klasik usul eksiklikleri' nelerdir? Bu bendin 6. alt bendinde 7251 sayılı Kanunla yapılan değişikliğin amacını ve kapsamını açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #335819

HMK m. 353/1-a'da sayılan ve BAM'ın esası incelemeden, duruşma yapmadan dosyayı kesin olarak geri göndermesini gerektiren temel usuli aykırılıklar şunlardır: 1. Davaya bakması yasak olan bir hakimin karar vermiş olması. 2. Haklı ret talebine rağmen reddedilen bir hakimin davaya bakmış olması. 3. Mahkemenin görevli veya yetkili olduğu halde görevsizlik/yetkisizlik kararı vermesi veya görevli/yetkili olmadığı halde davaya bakması. 4. Diğer dava şartlarına aykırılık bulunması. 5. Mahkemece usule aykırı olarak davanın açılmamış sayılmasına, davaların birleştirilmesine veya ayrılmasına karar verilmiş olması. 6. Uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması. Bu bendin (6) numaralı alt bendi, 22.07.2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanun ile değiştirilmiştir. Değişiklik öncesi bent, 'tarafların gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya hiç değerlendirilmeden' karar verilmesi gibi çok daha dar bir alanı kapsıyordu. Bu durum, BAM'ların en küçük bir delil toplanmışsa bile dosyayı geri gönderememesine ve tüm eksiklikleri kendisinin tamamlamak zorunda kalmasına, bu da iş yükünün artmasına neden oluyordu. 7251 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, 'uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması' yeterli görülerek BAM'ın geri gönderme yetkisinin kapsamı genişletilmiştir. Bu değişikliğin amacı, ilk derece mahkemesinin yargılamayı ciddi şekilde eksik bıraktığı durumlarda, istinaf mahkemesini adeta bir ilk derece mahkemesi gibi çalıştırmaktan kurtarmak ve dosyanın ait olduğu mahkemede eksiksiz bir şekilde karara bağlanmasını sağlamaktır. (Kaynak: hmk-madde-353-durusma-yapilmadan-verilecek-kararlar.html).