Hırsızlık suçunda (TCK m. 141), rıza bir hukuka uygunluk nedeni midir, yoksa suçun unsurunu ortadan kaldıran bir durum mudur? Bu ayrımın teorik önemi nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #335768

Hırsızlık suçunda rıza, bir hukuka uygunluk nedeni değil, suçun maddi unsurunu (tipikliği) ortadan kaldıran bir durumdur. TCK m. 141'in tanımı 'Zilyedinin rızası olmadan...' diye başlar. Bu, 'rızanın olmaması' halini, suçun kurucu bir unsuru haline getirir. Teorik önemi şudur: Eğer rıza bir hukuka uygunluk nedeni olsaydı, fiil yine de suç tipine uygun (tipik) olurdu, ancak hukuka uygun olduğu için faile ceza verilmezdi. Rızanın suçun kurucu unsuru olması ise, rızanın varlığı halinde fiilin en başından itibaren suç tipine uymadığı, yani 'tipik' olmadığı anlamına gelir. Bu durumda, eylem daha en başta suç olarak nitelendirilemez. Sonuç pratik olarak aynı olsa da (ceza verilmemesi), suçun teorik analizi (tipiklik, hukuka aykırılık, kusurluluk) açısından bu ayrım önemlidir. (Bkz: sen.av.tr/tr/makale/hirsizlik-sucu-tck-141)