Tefecilik suçunda, Yargıtay uygulamasında suçun mağduru 'toplum' olarak kabul edilirken, borç alan kişinin hukuki statüsü nedir ve bu statünün ceza muhakemesi açısından sonuçları nelerdir?

Yargıtay uygulamasında tefecilik suçu, ekonomik düzene karşı işlendiği için suçun doğrudan mağduru 'toplum' veya 'kamu (Hazine)' olarak kabul edilir. Faizle borç para alan kişi ise, hukuken suçun 'mağduru' değil, iradi olarak bu hukuka aykırı ilişkinin bir tarafı olduğu için 'suçun pasif faili' olarak nitelendirilir. Kanun koyucu, suçun ve failin ortaya çıkarılmasını kolaylaştırmak amacıyla bu kişiyi cezalandırmamıştır. Bu hukuki statünün ceza muhakemesi açısından önemli sonuçları vardır: 1) Borç alan kişi, suçtan doğrudan zarar görmediği için, CMK m. 237 uyarınca kamu davasına 'katılan (müdahil)' sıfatıyla katılamaz. 2) Katılan sıfatını alamadığı için, mahkemenin verdiği karara karşı tek başına kanun yoluna (istinaf/temyiz) başvurma hakkı yoktur. Mahkemece usulsüz olarak katılma kararı verilmiş olsa bile, bu durum ona temyiz hakkı vermez. 3) Yargılamadaki konumu 'ihbar eden' veya 'tanık' statüsündedir. (Bkz: Yargıtay 9. CD, 2021/749 E., 2021/3171 K.; barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/tefecilik-sucu-cezasi-nedir-tck.html)