Bir hakkın veya hukuki ilişkinin tespitine yönelik bir dava açmak isteyen davacının, bu davayı açabilmesi için 'tehdidin güncel olması' şartı ne anlama gelir?

'Tehdidin güncel olması' şartı, tespit davası açmak için aranan 'hukuki yarar'ın (HMK m. 106/2) bir unsurudur. Bu şart, davacının hak veya hukuki durumunu belirsizliğe sokan tehlikenin, geçmişte kalmış veya gelecekte ortaya çıkması muhtemel soyut bir tehlike değil, davanın açıldığı an itibarıyla mevcut ve somut bir tehlike olmasını ifade eder. Davacının, hakkını veya hukuki pozisyonunu korumak için bir mahkeme kararına 'hemen şimdi' ihtiyaç duyması gerekir. Örneğin, bir sözleşmenin geçerli olup olmadığı konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık çıkmışsa ve bir taraf diğerini dava etmekle tehdit ediyorsa, bu güncel bir tehlikedir ve sözleşmenin geçerli olduğunun tespiti için dava açılabilir. Ancak, ileride belki bir sorun çıkabilir endişesiyle, ortada somut bir ihtilaf yokken dava açmakta güncel hukuki yarar yoktur. (Bkz: Yargıtay 10. HD, 2016/17097 E., 2019/3591 K.; barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-106-tespit-davasi.html)