HMK m. 353/1-a-6'da yer alan 'uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması' hali ile HMK m. 353/1-b-3'teki 'yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte ise' hali arasındaki temel fark nedir? İstinaf mahkemesi hangi durumda dosyayı geri göndermeli, hangi durumda eksikliği kendisi gidermelidir?

İki hüküm arasındaki temel fark, eksikliğin niteliği ve giderilme şeklidir. HMK m. 353/1-a-6, ilk derece mahkemesinin yargılamanın temelini oluşturan, davanın esasına ilişkin çok önemli delilleri hiç toplamadığı veya hiç değerlendirmediği, yani yargılamanın adeta 'yok' hükmünde olduğu, temelden sakat olduğu durumlar için öngörülmüştür. Bu durumda istinaf mahkemesi, yargılamayı yeni baştan yapmak yerine, bu ağır usul hatası nedeniyle dosyayı kesin bir kararla ilk derece mahkemesine geri gönderir. HMK m. 353/1-b-3 ise, yargılamada daha hafif, istinaf mahkemesi tarafından duruşma açılmadan giderilebilecek nitelikteki eksiklikler için düzenlenmiştir. Örneğin, bir kurumdan basit bir yazının getirtilmesi, bir belgenin dosyaya eklenmesi gibi işlemler bu kapsama girer. Bu durumda istinaf mahkemesi, dosyayı geri göndermek yerine bu eksikliği kendisi tamamlar ve ardından esastan bir karar verir. Ayrım, eksikliğin yargılamanın temelini sarsıp sarsmadığı ve istinaf aşamasında kolayca giderilip giderilemeyeceği noktasındadır. (Bkz: Yargıtay 9. HD, 2017/21587 E., 2017/10486 K.; barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-353-durusma-yapilmadan-verilecek-kararlar.html)