Bir sanık hakkında, suçu işlediği sırada 'kronik şizofreni' hastası olduğu ve TCK m.32/1 uyarınca cezai ehliyetinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu sanık, aynı olayda meşru savunma (TCK m.25) iddiasında da bulunuyorsa, mahkeme hangi durumu öncelikle değerlendirmelidir?

Mahkeme, öncelikle 'meşru savunma' gibi hukuka uygunluk nedenlerinin var olup olmadığını değerlendirmelidir. Çünkü, eğer bir fiil hukuka uygunsa (meşru savunma, zorunluluk hali vb.), o fiil artık suç teşkil etmez. Suç teşkil etmeyen bir fiil için de failin kusur yeteneğinin (cezai ehliyetinin) olup olmamasının bir önemi kalmaz. Eğer mahkeme, meşru savunma koşullarının oluştuğuna kanaat getirirse, sanığın akıl hastası olup olmadığına bakmaksızın, CMK m. 223/2-d uyarınca 'ceza verilmesine yer olmadığına' (hukuka uygunluk nedeni nedeniyle beraat benzeri bir karar) karar vermelidir. Eğer meşru savunma koşulları yoksa, bu aşamadan sonra fiilin suç teşkil ettiği kabul edilir ve sanığın kusur yeteneği, yani TCK m. 32'ye göre akıl hastalığı durumu değerlendirilir.