CMK m. 116'da adli arama için aranan 'makul şüphe' kavramını, PVSK m. 4/A'daki durdurma yetkisi için aranan 'makul sebep' (umma derecesinde şüphe) ile karşılaştırarak, şüphenin yoğunluğu açısından aralarındaki farkı açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #334621

'Makul şüphe' ile 'makul sebep' arasında şüphenin yoğunluğu açısından bir derece farkı vardır: - **Makul Sebep (PVSK m. 4/A):** Bu, daha düşük yoğunluklu bir şüphedir. Somut bir suç işlendiğine dair bir delil olmasa da, polisin tecrübesi, kişinin davranışları (tedirginliği, kaçmaya çalışması vb.), bulunduğu yer ve zaman gibi genel emarelere dayanarak 'acaba bir suç işleniyor veya bir tehlike var mı' şeklinde bir sezgiye veya tahmine dayanır. Önleyici niteliktedir. - **Makul Şüphe (CMK m. 116):** Bu, daha yoğun ve somut olgulara dayanan bir şüphedir. Hayatın olağan akışına göre, belirli bir suçun işlenmiş olduğuna dair objektif bir gözlemciyi ikna edebilecek düzeyde somut emarelerin (ihbar, tanık beyanı, suçüstü hali, şüphelinin üzerinde suç aleti görme vb.) bulunmasıdır. Adli niteliktedir ve daha ağır bir müdahale olan adli aramanın ön şartıdır. Özetle, 'makul sebep' bir olasılığa, 'makul şüphe' ise somut verilere dayalı bir ihtimale işaret eder. (Bkz: Karar Alınmaksızın Arama ve İletişimin Dinlenmesi Tedbirlerinin Hukukiliği ve Önleme Aramasının Şartları ve Sınırı ile Adli Arama Kesişmesi makaleleri)