Hakaret suçunda, failin kullandığı ifadenin 'değer yargısı' mı yoksa 'maddi olgu isnadı' mı olduğunun tespiti, AİHM ve Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre neden önemlidir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #333416

Bu tespit önemlidir çünkü iki ifade türü farklı hukuki rejimlere tabidir. 'Maddi olgu isnadı' (örneğin, 'X kişisi rüşvet aldı' demek), doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilecek iddialardır ve TCK m.127 kapsamında ispat hakkı gündeme gelebilir. 'Değer yargısı' ise (örneğin, 'X kişisi kötü bir yöneticidir' demek), sübjektif görüşleri yansıtır ve doğruluğunun ispatı mümkün değildir. AİHM ve Anayasa Mahkemesi, değer yargılarının ispatının istenemeyeceğini, bunun ifade özgürlüğünün özünü zedeleyeceğini belirtir. Ancak, bir değer yargısı dahi olsa, hiçbir 'olgusal temel'den yoksun ve keyfi bir şekilde ortaya atılmışsa, bu durum ifadenin orantılılığının değerlendirilmesinde aleyhe bir unsur olarak dikkate alınabilir. Bu ayrım, eleştiri hakkının sınırlarını belirlemede merkezi bir rol oynar.