Ceza muhakemesinde 'davasız yargılama olmaz' (ne procedat iudex ex officio) ilkesi ile CMK m.226'da düzenlenen 'suçun hukuki niteliğinin değişmesi' arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #333306

'Davasız yargılama olmaz' ilkesi, CMK m.225/1'de 'Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir.' şeklinde ifadesini bulur. Bu ilke, mahkemenin iddianamede anlatılan olayın (fiilin) dışına çıkarak, davaya konu edilmemiş başka bir fiilden hüküm kurmasını engeller. CMK m.226'da düzenlenen 'suçun hukuki niteliğinin değişmesi' ise farklı bir durumdur; burada fiil aynı kalmakta, ancak mahkeme bu fiili savcının nitelemesinden farklı bir hukuki kalıba (suç tipine) sokmaktadır. Mahkeme, CMK m.225/2 uyarınca fiilin nitelendirmesinde serbesttir ancak CMK m.226 gereği sanığa değişen bu yeni hukuki niteleme hakkında 'ek savunma hakkı' tanımak zorundadır. Dolayısıyla, m.225 fiil ile bağlılığı, m.226 ise fiilin hukuki niteliğindeki değişiklik durumunda izlenecek usulü düzenler.